EU AI Act vs AVG: Wat is het verschil en wat heeft uw website nodig?
Veel websitebeheerders zijn al vertrouwd met de AVG — de privacywetgeving die sinds 2018 bepaalt hoe websites met persoonsgegevens omgaan. Nu voegt de EU AI Act een extra laag EU-regelgeving toe. Maar deze twee wetten dekken fundamenteel verschillende zaken. Dit artikel legt de kernverschillen uit, waar ze overlappen en wat uw website voor elk vereist.
Verschil in één zin: De AVG gaat over gegevensbescherming (hoe u persoonsgegevens verzamelt, opslaat en gebruikt). De EU AI Act gaat over AI-transparantie en -veiligheid (hoe u AI-systemen inzet en bekendmaakt aan gebruikers). Een AI-chatbot kan verplichtingen creëren onder beide wetten — maar om verschillende redenen.
Wat de AVG dekt
De Algemene Verordening Gegevensbescherming (EU 2016/679) is van toepassing wanneer u persoonsgegevens van mensen in de EU verwerkt. De kernvereisten voor websites zijn:
- Een privacyverklaring die uitlegt welke gegevens u verzamelt en waarom
- Cookietoestemming voor niet-essentiële cookies
- Een wettelijke grondslag voor gegevensverwerking (toestemming, gerechtvaardigd belang, overeenkomst, etc.)
- Het recht van gebruikers op inzage, correctie of verwijdering van hun gegevens
- Verwerkersovereenkomsten met derde dienstverleners
De AVG wordt gehandhaafd door nationale toezichthouders (in Nederland de Autoriteit Persoonsgegevens). Boetes kunnen oplopen tot €20 miljoen of 4% van de wereldwijde jaaromzet.
Wat de EU AI Act dekt
De EU AI Act (Verordening 2024/1689) is van toepassing wanneer u AI-systemen inzet die interageren met gebruikers. Voor de meeste kleine websites is de relevante bepaling Artikel 50, dat vereist:
- Een melding vóór of bij aanvang van een AI-chatgesprek
- Labeling van AI-gegenereerde tekst wanneer die het publiek informeert over zaken van algemeen belang
- Bekendmaking van deepfake-beelden (synthetische, realistische afbeeldingen van echte personen)
De AI Act wordt gehandhaafd door nationale markttoezichthouders voor AI. De deadline voor transparantieverplichtingen is 2 augustus 2026.
Vergelijking naast elkaar
| Aspect | AVG | EU AI Act (Art. 50) |
|---|---|---|
| Onderwerp | Bescherming persoonsgegevens | AI-transparantie & -veiligheid |
| Van kracht sinds | Mei 2018 | Augustus 2026 (Art. 50) |
| Trigger | Verwerking persoonsgegevens EU-inwoners | Inzet AI-systemen richting EU-gebruikers |
| Wat gebruikers krijgen | Rechten over hun gegevens | Bekendmaking dat zij met AI interageren |
| Kerndocument | Privacyverklaring + cookiemelding | AI-transparantieverklaring + chatbot-melding |
| Maximale boete | €20M of 4% wereldwijde omzet | €15M of 3% wereldwijde omzet (Art. 50-overtreding) |
| Gehandhaafd door | AP (Nederland), andere nationale DPA's | Nationale AI-toezichthouders |
Waar ze overlappen: AI-chatbots
Een AI-chatbot is het meest voorkomende punt waar de AVG en de AI Act beide van toepassing zijn op dezelfde functie:
- Onder de AVG: als de chatbot persoonsgegevens verzamelt (namen, e-mail, gezondheidsvragen), heeft u een wettelijke grondslag, een privacymelding en waarschijnlijk een verwerkersovereenkomst met de chatbotleverancier nodig
- Onder de AI Act: u moet gebruikers vóór of bij aanvang van het gesprek informeren dat ze met AI praten
Dit zijn aparte verplichtingen die elkaar aanvullen. Een chatbot-melding ("U chat met een AI") voldoet niet aan de AVG-vereisten voor gegevensverzameling, en een privacyverklaring voldoet niet aan de AI Act-chatbot-meldingsplicht.
De AVG verplichtte u al tot een deel hiervan
Als uw chatbot gegevens verzamelt, verplichtte het transparantiebeginsel van de AVG (Artikel 5, lid 1, sub a) u al om duidelijk te zijn over hoe die gegevens worden gebruikt. De AI Act voegt een specifiek geformuleerde verplichting toe over AI-identiteit — een engere, concretere eis dan het algemene transparantiebeginsel van de AVG.
In de praktijk: als u een AVG-conforme privacyverklaring en cookiemelding heeft, begint u voor AI Act-naleving niet bij nul. De chatbot-melding en een AI-transparantieverklaring zijn doorgaans de twee extra stappen.
Praktische checklist: beide afdekken
- Privacyverklaring met vermelding van AI-gebruik (chatbot, AI-gegenereerde content) — voldoet aan AVG-transparantie en AI Act-goede praktijk
- Cookietoestemming voor chatbot-analytics of trackers — AVG-vereiste
- Verwerkersovereenkomst met uw chatbotleverancier — AVG-vereiste
- Chatbot-openingsbericht met AI-melding — AI Act-vereiste (nieuw, aug. 2026)
- Aparte AI-transparantiepagina — AI Act-goede praktijk; goede aanvulling op de privacyverklaring
Verwar de twee niet
Een veelgemaakte fout: de privacyverklaring updaten met een vermelding van AI en denken dat daarmee de AI Act gedekt is. Dat is niet zo. De chatbot-meldingsplicht van de AI Act gaat over het informeren van gebruikers in het moment, in de chatinterface, vóór zij beginnen te interageren — niet in een juridisch document dat weinig mensen lezen. Evenzo vervangt een AI-openbaarmakingsmelding uw AVG-privacyverklaring niet.
Beide wetten vereisen hun eigen stappen. Het goede nieuws: die stappen zijn klein, en na jaren AVG-implementatie hebben de meeste bedrijven al de juiste instincten voor documentatie en transparantie.
Dit artikel is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en vormt geen juridisch advies. Raadpleeg voor uw specifieke situatie een gekwalificeerde juridische professional.